۵ عامل کلیدی در کاهش طول عمر واحد هواساز (Air End) کمپرسورهای اسکرو
تصور کنید در اوج خط تولید کارخانه، ناگهان صدای ناهنجاری از اتاق کمپرسور شنیده میشود و لحظاتی بعد، کل سیستم هوای فشرده از کار میافتد. در ۹۰ درصد مواقع، متهم اصلی این فاجعه، خرابی واحد هواساز یا همان ایرند (Air End) است. ایرند در واقع قلب تپنده کمپرسور اسکرو محسوب میشود که وظیفه فشردهسازی هوا را بر عهده دارد و گرانقیمتترین قطعه دستگاه شماست. بسیاری از مدیران فنی تصور میکنند خرابی ایرند امری اتفاقی است، اما واقعیت این است که طول عمر این قطعه کاملاً به رفتارهای نگهداری شما بستگی دارد. در این مقاله قصد داریم به دور از اصطلاحات پیچیده، ۵ عامل حیاتی را بررسی کنیم که مثل سم در رگهای کمپرسور عمل کرده و باعث نابودی زودهنگام واحد هواساز میشوند. شناخت این عوامل به شما کمک میکند تا هزینههای هنگفت تعمیرات را حذف کرده و تداوم تولید خود را تضمین کنید.
۱. کیفیت پایین روغن و تاخیر در تعویض آن
روغن در کمپرسور اسکرو فراتر از یک روانکننده ساده است و نقش حیاتی در خنککاری و آببندی روتورها ایفا میکند. استفاده از روغنهای غیرتخصصی یا تقلبی باعث میشود لایه محافظ میان رزوه های اسکرو از بین رفته و اصطکاک فلز با فلز رخ دهد.
تجمع رسوبات ناشی از روغن بیکیفیت باعث میشود دمای واحد هواساز به شدت بالا رفته و در درازمدت موجب دفرمه شدن روتورها شود. تعویض به موقع روغن بر اساس ساعات کارکرد، تضمینکننده سلامت بلبرینگهای حساس ایرند است که در سرعتهای بسیار بالا دوران میکنند. برای کسب اطلاعات بیشتر و استعلام قیمت به روز انواع کمپرسور با کارشناسان کمپرسور سازان تماس بگیرید.
۲. ورود ذرات معلق و گرد و غبار محیطی
فیلتر هوا اولین خط دفاعی واحد هواساز در برابر ذرات میکروسکوپی است که میتوانند مانند سمباده عمل کنند. اگر محیط کمپرسورخانه آلوده باشد و فیلتر هوا به موقع تعویض نشود، ذرات ریز وارد فضای باریک میان روتورها شده و باعث ایجاد خط و خش میشوند.
این خراشهای میکروسکوپی به مرور زمان فاصله مجاز بین اسکروها (Clearance) را افزایش داده و باعث کاهش راندمان تولید هوا و افزایش دمای کاری میشوند. ورود گرد و غبار همچنین باعث آلودگی سریع روغن شده و ترکیبی ساینده ایجاد میکند که عمر بلبرینگهای ایرند را به نصف کاهش میدهد.
۳. کارکرد در دماهای بسیار بالا (Overheating)
دمای بیش از حد، قاتل شماره یک تجهیزات دوار است و واحد هواساز کمپرسور اسکرو نیز از این قاعده مستثنی نیست. زمانی که سیستم خنککاری یا رادیاتور دستگاه دچار گرفتگی باشد، روغن نمیتواند گرمای حاصل از فشردهسازی را به درستی دفع کند و به ایرند بازگرداند.
حرارت بالا باعث منبسط شدن روتورهای اسکرو میشود و از آنجایی که فاصله بین آنها بسیار اندک است، احتمال درگیری فیزیکی روتورها افزایش مییابد. همچنین دمای بالا باعث اکسیداسیون سریع روغن و از بین رفتن خواص شیمیایی آن شده که مستقیماً به شکستگی بلبرینگها منجر میشود.
۴. تراز نبودن و لرزشهای غیرمجاز (Misalignment)
اتصال بین الکتروموتور و واحد هواساز معمولاً از طریق کوپلینگ یا تسمه برقرار میشود که باید با دقت بسیار بالایی تراز باشند. هرگونه ناترازی در این اتصال باعث وارد آمدن فشارهای جانبی و غیرمحوری به شفت و بلبرینگهای واحد هواساز در حین چرخش میشود.
لرزشهای مداوم ناشی از ناترازی باعث میشود ساچمههای بلبرینگ دچار خوردگی حفرهای شوند و پس از مدتی صدای ناهنجاری از ایرند شنیده شود. این فشارها اگر مهار نشوند، میتوانند باعث شکستن آببند (Oil Seal) و نشت شدید روغن از دهانه ورودی یا خروجی ایرند شوند.
۵. انتخاب نادرست ظرفیت و تخلیه نکردن رطوبت
اگر کمپرسور بیش از حد بزرگتر از نیاز واقعی باشد، دستگاه مدام در حالت بیباری (Unload) کار کرده و دمای آن به حد ایدهآل نمیرسد. این دمای پایین باعث میشود رطوبت موجود در هوا در داخل روغن تقطیر شده و باعث ایجاد زنگزدگی در سطوح داخلی ایرند شود.
ترکیب آب با روغن باعث کاهش شدید خاصیت روانکاری شده و میتواند باعث گریپاژ کردن (قفل شدن) ناگهانی واحد هواساز در حین کار شود. بررسی مداوم شیرهای تخلیه اتوماتیک و اطمینان از رسیدن دستگاه به دمای کاری استاندارد، مانع از تجمع این قطرات ویرانگر در قلب ایرند میشود.
اهمیت اورهال دورهای و پیشگیرانه
بسیاری از کاربران تا زمانی که واحد هواساز از کار نیفتد، به فکر سرویس آن نمیافتند که این بزرگترین اشتباه در مدیریت نگهداری است. اورهال پیشگیرانه شامل تعویض بلبرینگها و تنظیم مجدد فواصل روتورها قبل از وقوع حادثه، هزینهای بسیار کمتر از تعمیر ایرند سوخته دارد.
با انجام آنالیز ارتعاشات به صورت دورهای، میتوان کوچکترین آسیبهای بلبرینگ را پیش از آنکه به بدنه و روتورها آسیب بزنند، شناسایی و با هزینهای اندک رفع کرد. ایرندی که به موقع اورهال شود، میتواند چندین برابر بیشتر از یک واحد رها شده به شما سرویسدهی مفید و اقتصادی داشته باشد.
تاثیر نوسانات برق بر سلامت ایرند
شاید تعجب کنید اما نوسانات برقی یا قطعی ناگهانی زیر بار میتواند به صورت غیرمستقیم به واحد هواساز آسیبهای جدی وارد کند. زمانی که دستگاه به طور ناگهانی متوقف میشود، فشار هوای محبوس شده در سیستم ممکن است باعث چرخش معکوس روتورها در کسری از ثانیه شود.
این چرخش معکوس باعث میشود روغن از مسیرهای اصلی خارج شده و در لحظه استارت مجدد، روتورها برای لحظاتی بدون روغن با هم درگیر شوند. استفاده از تجهیزات حفاظتی برقی و شیرهای یکطرفه سالم در مسیر خروجی، نقشی کلیدی در محافظت از سلامت فیزیکی واحد هواساز ایفا میکند.


